ΟΙΚΙΑ ΚΟΝΤΟΥ - ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΟΦΙΛΟΥ - ΑΝΑΚΑΣΙΑ ΒΟΛΟΥ

Το αρχοντικό Χατζηαναστάση, γνωστό σήμερα ως οικία Κοντού και Μουσείο Θεόφιλου, βρίσκεται στην Ανακασιά του Δήμου Ιωλκού, στα βορειανατολικά της κεντρικής πλατείας και συγκεκριμένα στην οδό Μουσείου Θεόφιλου αρ. 211.

Αρχικά το Αρχοντικό ήταν ιδιοκτησίας της οικογένειας Χατζηαναστάση μέχρι και το 1905 που το αγόρασε ο Ανωβολιώτης μυλωνάς Γιάννης Κοντός, ο οποίος το προσάρμοσε στα νεοκλασικά πρότυπα της εποχής, προχωρώντας σε διάφορες οικοδομικές εργασίες, που, βέβαια, αλλοίωσαν σε σημαντικό βαθμό την αρχική μορφή του κτιρίου. Στη σημερινή του μορφή είναι ένα τριώροφο λιθόκτιστο αρχοντικό, με ξύλινη στέγη, καλυμμένη με σχιστολιθικές πλάκες και κεραμίδια «βυζαντινού τύπου», που διατηρείται σε άριστη κατάσταση.

Το 1912 ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, επωφελούμενος από το καταφύγιο και την ασφάλεια που του προσέφερε ο Κοντός, ξεκίνησε να διακοσμεί με ζωγραφιές τη σάλα, ένα μεγάλο δωμάτιο σχήματος Γ, του τελευταίου ορόφου. Την ημερομηνία αυτή και την υπογραφή του Θεόφιλου μπορεί κανείς να δει στο έργο του ''Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συναθροίζει εις την Λίμνην Λέρνην τους νικητάς του Δράμαλη το 1822", που βρίσκεται στα δεξιά της στενής μεριάς της σάλας και η οποία πιστεύουν ότι ήταν η πρώτη του τοιχογραφία.

Νωπογραφία, 1912

Το 1955, οι τότε σεισμοί προξένησαν μεγάλες ζημιές στο κτίριο. Έτσι, το 1962, το Υπουργείο Πολιτισμού, για να το προστατεύσει, το ανακήρυξε «ιστορικό διατηρητέο μνημείο» και το 1965 το αγόρασε προκειμένου να το επισκευάσει και να το λειτουργήσει ως χώρο επισκέψιμο για το κοινό.

Το ζωγραφικό πρόγραμμα αυτών των εξαιρετικών τοιχογραφιών του Θεόφιλου χωρίζεται σε δύο ζώνες, την πάνω και την κάτω. Στην κάτω ζώνη, που φτάνει περίπου μέχρι τα μισά των παραθύρων, βλέπουμε διάφορα διακοσμητικά θέματα από τον φυτικό και ζωικό κόσμο, όπως λουλούδια, πουλιά, αγρίμια και σκηνές από κυνήγι ενώ στα αριστερά της σκάλας, δίπλα στην πόρτα του δωματίου, βρίσκεται και η αναπαράσταση του Γιάννη Κοντού, πάνω στο άλογό του.

Ακολούθως, στην επάνω ζώνη, που φτάνει μέχρι λίγο κάτω από το ταβάνι, βλέπουμε 14 μεγάλους πίνακες, των οποίων τα θέματα είναι παρμένα από την Ελληνική Επανάσταση και για τα οποία ο Θεόφιλος χρησιμοποίησε ως πρότυπα λιθογραφίες των έργων του ζωγράφου Peter von Hess. Μπορούμε, ακόμη, να θαυμάσουμε τους τέσσερις θεούς του Ολύμπου αλλά και τοπογραφίες με τη Μακρινίτσα και την Πορταριά.

"Ο Παναγιώτης Κεφάλας επί των τειχών της Τριπόλεως υψώνει την σημαίαν της ελευθερίας"

Αφροδίτη

"Άποψιν Μακρινίτσης"

Αναπόσπαστο κομμάτι της σύνθεσης μπορεί να θεωρηθεί και η δεξαμενή νερού με το σιντριβάνι, που καλύπτει ολόκληρη την κάτω ζώνη του τυφλού τοίχου.

αριστερά, κάτω από τη Μακρινίτσα, το σιντριβάνι.

Το σιντριβάνι

Στα τμήματα πάνω από τα παράθυρα και τις πόρτες γέμισε τα κενά με θέματα ανάλογα της κάτω ζώνης, όπως γλάστρες με λουλούδια και πουλιά, ερπετά, βασιλικούς θυρεούς. Η οργάνωση των θεμάτων στον χώρο και ο τρόπος με τον οποίο αποδίδονται φανερώνουν τη μεγάλη επίδραση της βυζαντινής ζωγραφικής στο έργο του λαϊκού ζωγράφου

 

θυρεός πάνω από την πόρτα, διακρίνεται και αριστερά κάτω ο Κοντός πάνω στο άλογό του.

 

Στην παρακάτω εικόνα βλέπεις μια νωπογραφία του Θεόφιλου από το σπίτι Κοντού. Ζωγράφισε την όπως νομίζεις ότι την έκανε ο ζωγράφος. Δώσε της και έναν τίτλο.

ΚΛΙΚ

    
Αμέσως μετά την αγορά ο νέος ιδιοκτήτης προέβει σε διάφορες οικοδομικές εργασίες εκσυγχρονισμού της νέας κατοικίας του και προσαρμογής της στα τρέχοντα αρχιτεκτονικά ρεύματα της εποχής, που αλλοίωσαν σε σημαντικό βαθμό την αρχική αρχιτεκτονική σύνθεση του κτηρίου.
Το 1912, σε συνέχεια των οικοδομικών εργασιών, ξεκίνησε και ένα πρόγραμμα ζωγραφικής διακόσμησης της σάλας του τελευταίου ορόφου από τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο Χατζημιχαήλ.
Με τους σεισμούς του 1955 που έπληξαν την περιοχή, το Αρχοντικό έπαθε εκτεταμένες καταστροφές, τόσο στον φέροντα οργανισμό, όσο και στα επί μέρους στοιχεία και κυρίως στις τοιχογραφίες, πολλές από τις οποίες θρηματίστηκαν και έπεσαν στο πάτωμα.

Το 1962 το υπουργείο Πολιτισμού για να προστατεύσει αυτό το μοναδικό μνημείο για την περιοχή, το χαρακτήρισε "ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο" και το 1965 το αγόρασε προκειμένου να το χρησιμοποιήσει για αρχαιολογικούς σκοπούς.
Ακολούθησαν το 1966 οι εργασίες αναστήλωσης του Αρχοντικού, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 1967 και παράλληλα έγινε και η συντήρηση των τοιχογραφιών, από εξειδικευμένα συνεργεία του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το 1980 προκλήθηκαν νέες ζημίες στο κτήριο, πολύ μικρότερης έκτασης όμως, που έδωσαν την αφορμή για νέο πρόγραμμα οικοδομικών εργασιών αποκατάστασης των ζημιών, συντήρησης των τοιχογραφιών και διευθέτησης του περιβάλλοντα χώρου, που εκτελέστηκαν από την 5η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, οπότε το Αρχοντικό απέκτησε τη σημερινή του όψη.
- See more at: http://hotelsline.com/el/article/oikia-kontou-mouseio-theofilou-anakasia-pilio#sthash.px3UkAxx.dpuf

TO ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΘΕΑΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ

Ο ναός στην ελληνική αρχαιότητα ήταν η κατοικία του θεού, το κτίριο που στέγαζε το λατρευτικό άγαλμα μιας ή περισσότερων θεοτήτων, και όχι ο χώρος συνάθροισης των πιστών, όπως στον χριστιανικό κόσμο. Αυτό φανερώνει και το ουσιαστικό «ναός», που προέρχεται από το ρήμα «ναίω» (=κατοικώ). Το λατρευτικό άγαλμα τοποθετούνταν στο βάθος του ναού, πάνω στον κατά μήκος άξονα του κτιρίου.

Αναπαράσταση του Παρθενώνα με το άγαλμα της θεάς Αθηνάς

Ήταν έργο του περίφημου γλύπτη Φειδία, είχε ύψος γύρω στα 12 μ. Ο σκελετός του ήταν ένας τεράστιος ξύλινος ιστός μπηγμένος στο έδαφος. Τα γυμνά μέρη του σώματος της θεάς ήταν φτιαγμένα από ελεφαντόδοντο, το δε ένδυμά της από χρυσό. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του αγάλματος, ο Φειδίας κατηγορήθηκε ότι είχε υπεξαιρέσει μέρος του χρυσού που του είχε δοθεί για την κατασκευή του (437 π.Χ.). 

Το γιγάντιο χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς, τοποθετημένο στο εσωτερικό του Παρθενώνα

Η θεά παριστάνεται σε όρθια στάση, στραμμένη προς την ανατολική θύρα του Παρθενώνα, φορώντας δωρικό πέπλο, μακρύ, ζωσμένο με φίδι. Το στήθος της καλύπτει η αιγίδα (δέρμα κατσίκας) με το γοργόνειο, όπου συναντάμε και πάλι φίδια. Το κράνος της έχει τριπλό λοφίο, του οποίου το μεσαίο τμήμα καταλήγει σε Σφίγγα και στα δύο πλαϊνά σε μορφές φτερωτών αλόγων (Πήγασοι). Στο δεξιό της χέρι, που στηριζόταν μάλλον σε κίονα, κρατάει φτερωτή Νίκη. Με το αριστερό της κρατά δόρυ και στηρίζει την άντυγα της ασπίδας της (καμπυλωτό μέρος),  ενώ δίπλα της είναι ένα φίδι, ίσως ο Εριχθόνιος (βασιλιάς της Αθήνας - μισός άνθρωπος, μισός φίδι). Το εσωτερικό της ασπίδας διακοσμούσε ανάγλυφη ή ζωγραφική (πάνω σε δέρμα) παράσταση Γιγαντομαχίας (σύγκρουση θεών και Γιγάντων), στο δε εξωτερικό της απεικονιζόταν επίσης σε ανάγλυφο Αμαζονομαχία (αγώνας των Αθηναίων εναντίον των Αμαζόνων).

Ανασύνθεση της ασπίδας της Αθηνάς με την παράσταση της Αμαζονομαχίας. Εικάζεται ότι, μεταξύ των άλλων μορφών, εικονίζονται ο «Φειδίας» (στο κέντρο στην κορυφή, κρατάει λίθο) και ο «Περικλής» (στο κάτω μέρος, με το χέρι διαγώνια στο πρόσωπο).

Σύμφωνα με την παράδοση, το άγαλμα πατούσε σε μνημειακή βάση ύψους 1,20μ., την οποία κοσμούσε περιμετρικά ανάγλυφη απεικόνιση του μύθου της γέννησης της Πανδώρας. Τέλος, τα τυρρηνικά σανδάλια της θεάς έφεραν παράσταση Κενταυρομαχίας (μάχη μεταξύ Λαπίθων και Κενταύρων). Μπροστά από το άγαλμα υπήρχε δεξαμενή νερού για την διατήρηση της υγρασίας του ελεφαντόδοντου. 

Πρόπλασμα του χρυσελεφάντινου λατρευτικού αγάλματος της Αθηνάς Παρθένου και του ανάγλυφου βάθρου πάνω στον οποίο είχε στηθεί, ενταγμένο στο εσωτερικό του Παρθενώνα. Μπροστά από το άγαλμα διακρίνεται η δεξαμενή νερού, που είχε κατασκευασθεί με σκοπό την προστασία των ελεφαντοστέινωνν μερών του αγάλματος από την φθοροποιό γι’ αυτά ξηρασία της Αττικής.

Τον 5ο αι. μ.Χ. η χρυσελεφάντινη Αθηνά μεταφέρθηκε από τους χριστιανούς στην Κωνσταντινούπολη. Από τότε χάνονται τα ίχνη της. Δεδομένου ότι το πρωτότυπο έργο έχει πλέον χαθεί, είμαστε σε θέση να σχηματίσουμε μία εικόνα – έστω και αμυδρή – γι’ αυτό με βάση τα υπάρχοντα αντίγραφα (πρωτίστως αυτό του Βαρβακείου) και την περιγραφή κυρίως του Παυσανία. 

 

ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Μία από τις μοναδικές ιδιαιτερότητες του Μετρό της Αθήνας είναι ότι η κατασκευή του αποτέλεσε παράλληλα αφορμή για την υλοποίηση ενός σπουδαίου αρχαιολογικού έργου. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της κατασκευής του Μετρό της Αθήνας, πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη αρχαιολογική ανασκαφή στην πρωτεύουσα (έκτασης 79.000 τ.μ.), η οποία έφερε στο φως περισσότερα από 50.000 αρχαιολογικά ευρήματα.  

Σήμερα, σε έξι κεντρικούς σταθμούς του Μετρό, αρχαία αντικείμενα εκτίθενται για πρώτη φορά σε δημόσιο χώρο πίσω από καλαίσθητες προθήκες προσκαλώντας και προκαλώντας τον κάθε βιαστικό επιβάτη, έλληνα ή ξένο να τα κοιτάξει και να τα περιεργασθεί.

Άτιτλο παραμένει το έργο τέχνης που κοσμεί τον σταθμό Λαρίσης – κι όμως, είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα. Κι αυτό, χάρη στα χαρακτηριστικά ανθρωπάκια του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου Γιάννη Γαΐτη, τα οποία κοσμούν το σπίτι του στην Ίο και έχουν χρησιμοποιηθεί από τον ίδιο σε σειρά από έργα του τα τελευταία 20 χρόνια της ζωής του – πέθανε το 1984. Η κόρη του, Λορέττα Γαϊτη, η οποία έδωσε και την άδεια να διακοσμηθεί ο σταθμός με μεταξοτυπία - αντίγραφο του έργου, είχε δηλώσει πως οι συγκεκριμένες μορφές ανθρώπων του είχαν γίνει εμμονή. 

Το αντίγραφο της κατασκευής του Γαΐτη

Η κατασκευή του Γαΐτη (μικτή τεχνική σε ξύλο)

Στο μετρό πάντως, όχι μόνο τα «ανθρωπάκια» ξαναζούν, αλλά το έργο επεκτείνεται και στην χρηστικότητα των καρεκλών της αποβάθρας, που έχουν πάρει κι αυτές την φόρμα του έργου.

Σε σκηνικό από παλιά ελληνική ταινία έχει μετατρέψει τον τοίχο του σταθμού "Μεταξουργείου" η τέχνη του Αλέκου Φασιανού, ο οποίος νοσταλγεί την αίσθηση της παλιάς Αθήνας με το έργο του «Ο Μύθος της Γειτονιάς μου». Ο καλλιτέχνης που υπήρξε ο ίδιος «θρέμμα» του Μεταξουργείου ανέλαβε με τα έντονου χρώματος έργα του να αναβιώσει στο μετρό την γειτονιά του ’50, όταν ο οπωροπώλης ζύγιζε τα σταφύλια στην μπαλάντζα, οι άνθρωποι έκαναν άφοβα ποδήλατο και συνέρρεαν στο θερινό σινεμά «Αλκαζάρ».

Την παραπάνω ανάρτηση έκανε η μαθήτρια του Ε2 Τσαραβά Άννα - Μαρία.

Ν. ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ - Ο ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

Σημαντικός αριθμός ζωγραφικών έργων του Εγγονόπουλου (όπως και του Θεόφιλου) αναφέρεται στην Επανάσταση του ’21 και περιλαμβάνει προσωπογραφίες αγωνιστών ή ευρύτερες συνθέσεις. Ένα από αυτά τα έργα είναι και ο "όρκος των Φιλικών".

"Ο όρκος των Φιλικών", ελαιογραφία σε καμβά, 1952 (υπογραφή καλλιτέχνη κάτω δεξιά)

Στον πίνακα παριστάνονται έξι μορφές, τρεις άντρες γυμνοί, ένας ημίγυμνος και δύο ντυμένοι. Στην αριστερή πλευρά κυριαρχεί η φιγούρα γυμνού άνδρα, που είναι καθισμένος, δαφνοστεφανωμένος, με γαλάζια κορδέλα στο στήθος που συγκρατεί σπαθί, η θήκη του οποίου βρίσκεται στο ξύλινο δάπεδο και κάτω από το σταυρωμένο του πόδι. Η καθισμένη στάση του άνδρα συμβολίζει και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει στην ιεραρχία της μυστικής οργάνωσης. (ίσως ο αρχηγός της οργάνωσης). 

Όρθιος μπροστά του βρίσκεται ο μυούμενος, αυτός που θα γίνει δηλαδή μέλος της οργάνωσης, νέος με μακριά μαλλιά, γυμνός και αυτός, ο οποίος έρχεται σε χειραψία με άλλον άνδρα, ντυμένο με στρατιωτική στολή, ενώ με το αριστερό του χέρι κρατά πέλεκυ μινωικού τύπου, σύμβολο ιερής θυσίας, δύναμης και δικαιοσύνης. 

Δίπλα ακριβώς στον νεαρό άνδρα βρίσκεται η τρίτη γυμνή μορφή με καπέλο δυτικού τύπου (απ’ αυτά με τα οποία ο Εγγονόπουλος συνήθιζε να παριστάνει σε άλλες συνθέσεις τον θεό Ερμή) και περιδέραιο, ενώ με το δεξί χέρι κρατά τη λαβή ενός ξίφους και με το αριστερό τη θήκη του. 

Από τους ντυμένους ξεχωρίζει η μορφή που φέρει στρατιωτική στολή αξιωματικού του αγγλικού στρατού, πιθανόν Έλληνα στρατιωτικού, από την περίοδο της Aγγλοκρατίας στα Επτάνησα. 

Η ημίγυμνη μορφή, φέρει στολή οπλαρχηγού της ελληνικής επανάστασης. 

Στην πίσω δεξιά πλευρά του πίνακα βρίσκεται η δεύτερη ντυμένη μορφή, ο ιερέας. Ο ιερέας μαζί με τoν οπλαρχηγό έχουν υψωμένο το δεξί χέρι προς τον ουρανό, δείχνοντας προς τον Θεό. Πρέπει εδώ να προσθέσουμε ότι ο καθισμένος άνδρας έχει και αυτός το δεξί του χέρι τεταμένο σε οριζόντια θέση και με τον δείκτη να δείχνει προς το στήθος, την καρδιά του νεαρού άνδρα. Στην κάτω αριστερή γωνία του πίνακα βρίσκονται δύο αγγεία, τα «αγγεία του μυστηρίου», που χρησιμοποιήθηκαν στην τελετή της μύησης. Το πρώτο ως στάμνα ή αρχαία ελληνική υδρία για το νερό και το άλλο ως φιάλη για το λάδι, τα δύο υλικά δηλαδή που χρησιμοποιήθηκαν στη βάπτιση - μύηση του νεαρού άνδρα. 

Οι ενδείξεις δεν είναι αρκετές για να ταυτίσουμε τις μορφές του πίνακα με συγκεκριμένα πρόσωπα της επανάστασης. 

Τέλος, πρέπει να προσθέσουμε ότι η τελετή πραγματοποιείται επί σκηνής, με τον χώρο να τέμνεται σε δύο επίπεδα, ένα εσωτερικό, τον χώρο της μύησης, και ένα εξωτερικό, από το οποίο προβάλλει ελληνικό τοπίο (λόφος πάνω στον οποίο δεσπόζει αρχαίος ναός). Η τομή παριστάνεται με χαμηλό τοίχο, από την αριστερή πλευρά προς το κέντρο του πίνακα, και κόκκινη κουρτίνα στη δεξιά. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, με πολλούς όμως συμβολισμούς, αποτελεί και το γαλάζιο δαχτυλίδι που φέρουν στο δεξί τους χέρι και οι έξι μορφές, το οποίο προφανώς συμβολίζει τον ιερό δεσμό τους.

Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας

Ο όρκος των Φιλικών

ΘΕΟΦΙΛΟΣ - Ο ΠΩΛΩΝ ΤΟΙΣ ΜΕΤΡΗΤΟΙΣ / Ο ΠΩΛΩΝ ΕΠΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙ

Ο πωλών τοις μετρητοίς, Καζεΐνη

• Τι θέλει να πει ο παραπάνω πίνακας του Θεόφιλου; Τι σημαίνει ο "πωλών τοις μετρητοίς";

Στους περισσότερους πίνακες του Θεόφιλου η ανατομία του ανθρώπινου σώματος ακολουθεί τους κανόνες της προσωπικής του αντίληψης και έκφρασης.

Ξεκινά πάντα με ένα δυσανάλογα μεγάλο κεφάλι και όσο προχωρεί προς τα κάτω άκρα, το σώμα γίνεται ατροφικό, κονταίνει και καταλήγει στα πόδια που μαζί με τα παπούτσια είναι μικρότερα από τα χέρια.

Το σώμα συνήθως σε κατά μέτωπο επίπεδη επιφάνεια και το ένα δίπλα στο άλλο (εδώ είναι ένα μόνο πρόσωπο). 

Το φόντο σχεδόν ποτέ δεν είναι γυμνό αλλά προσεγμένο και διακοσμημένο ανάλογα με το νόημα του πίνακα.

Τα χρώματά του συνήθως ζωηρά και επικρατεί ένα βασικό χρώμα και γύρω απ' αυτό αρμονικά τοποθετούνται όλα τα άλλα χρώματα.

Μαζί με τον παραπάνω πίνακα ο Θεόφιλος ζωγράφισε και έναν άλλον με τίτλο "Ο πωλών επί πιστώσει". Μπορείς να φανταστείς πώς θα ήταν; προσπάθησε να τον ζωγραφίσεις... ΚΛΙΚ

Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ - ΓΚΙΚΑΣ / ΥΔΡΑ

Ο Νίκος Χατζηκυριάκος - Γκίκας (με καταγωγή από Ύδρα και Ψαρά) αναφερόταν πολύ συχνά στα παιδικά του χρόνια και στο εξοχικό τους στην Ύδρα. Μάλιστα η αρχιτεκτονική του νησιού και το φως που την περιλούζει θα γίνει κύρια πηγή έμπνευσης για τον Γκίκα σε όλες τις περιόδους της δουλειάς του, επιτρέποντας στη ζωγραφική του να ανοίξει έναν μόνιμο "διάλογο" με το ελληνικό τοπίο και κάνοντας την τέχνη του να "καρποφορήσει" στο ελληνικό φως.

Στις  6/12/1961, το αρχοντικό του στην Ύδρα πιάνει φωτιά και κάηκε ολοσχερώς και όσα έργα του είχε μέσα. Ίσα που το είχε ανακαινίσει. Ο Γκίκας συνετρίβει γιατί ήταν το σπίτι των παιδικών του χρόνων. Ήταν οι αναμνήσεις του...

Η Ύδρα με τους χαρταετούς, 1938

 Ένα υπέροχο έργο του Νίκου Χατζηκυριάκου - Γκίκα όπου μπορούμε να διακρίνουμε τις μεγάλες επιρροές που δέχθηκε ο σημαντικός νεοέλληνας ζωγράφος από τον κυβισμό.  Στο έργο φαίνεται καθαρά η  σκηνογραφική  τάση που είχε αναπτύξει ο καλλιτέχνης. Κυρίαρχη πάντα η γεωμετρική αντίληψη του χώρου σε συνδυασμό με τις σχέσεις των αντικειμένων στις διάφορες αναλογίες και αποχρώσεις τους.

• Περίγραψε τον πίνακα. Ποια γεωμετρικά σχήματα διακρίνεις; ποια αντικείμενα παριστάνονται; εικονίζονται άνθρωποι;

ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΓΚΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΥΔΡΑ 

Τοπίο της Ύδρας, υδατογραφία σε χαρτί

Μάντρες στην Ύδρα

Μικρή Ύδρα

Ήλιος με φεγγάρι στην Ύδρα, Σχέδιο (μελάνι σε χαρτί)

Ύδρα (μικτή τεχνική σε χαρτί)

• Σε ποιο νησιωτικό σύμπλεγμα ανήκει η Ύδρα; Βρες την στον χάρτη.

 

  

Ξεκινά μια ψαροπούλα - Στελλάκης Περπινιάδης & Ιωάννα Γεωργακοπούλου
Στίχοι, μουσική: Δημήτρης Γκόγκος (Μπαγιαντέρας)
Παραδοσιακό.
Από την ταινία: Το κορίτσι με τα μαύρα.

Ξεκινά μια ψαροπούλα απ' το γιαλό
απ' το γιαλό
ξεκινά μια ψαροπούλα
απ' την Ύδρα τη μικρούλα
και πηγαίνει για σφουγγάρια
όλο γιαλό, όλο γιαλό.

Έχει μέσα παλικάρια απ' το γιαλό
απ' το γιαλό
έχει μέσα παλικάρια
που βουτάνε για σφουγγάρια
γιούσερ κι όμορφα κοράλλια
απ' το γιαλό, απ' το γιαλό.

Έχει Συμιακούς, Καλύμνιους απ' το γιαλό
απ' το γιαλό
έχει Υδραίους και Ποριώτες
Αιγινίτες και Σπετσιώτες
που 'ναι όλοι παλικάρια
μες στο γιαλό, μες στο γιαλό.

Γεια χαρά σας παλικάρια και στο καλό
και στο καλό
γεια χαρά σας παλικάρια
να μας φέρετε σφουγγάρια
γιούσερ και μαργαριτάρια
απ' το γιαλό, απ' το γιαλό.

Έχει μέσα παλικάρια
που βουτάνε για σφουγγάρια
γιούσερ κι όμορφα κοράλλια
απ' το γιαλό, απ' το γιαλό.

Γ. ΓΑΪΤΗΣ - ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ

O Έλληνας ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης Γιάννης Γαΐτης (1923 - 1984) είναι γνωστός για τα "Ανθρωπάκια" του, μορφές που δεν έχουν ατομικά χαρακτηριστικά και έχουν πανομοιότυπο ντύσιμο με ριγέ κοστούμι και καπέλο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της μαζικοποίησης του σύγχρονου ανθρώπου. Ο ζωγράφος υπήρξε ο προφήτης της έλευσης των "Μοντέρνων Καιρών" στην Ελλάδα. Λίγοι ήταν εκείνοι που μπόρεσαν να καταλάβουν στον καιρό του τα μαζικοποιημένα, παθητικά, απρόσωπα, καταναλωτικά του ανθρωπάκια, τα οποία παρατηρούν τη ζωή συνήθως πίσω από τα κάγκελα και συνωστίζονται σαν κοπάδια πιγκουίνων σε μια παγωμένη έρημο. 

Οι απρόσωποι πρωταγωνιστές του Γαΐτη, απεικονίζονται άλλοτε συμπιεσμένοι σε σαρδελοκούτια ή καθισμένοι σε καρέκλες και άλλοτε εμφανίζονται ως ανώνυμα πλήθη, εκφράζοντας την αποξένωση των ανθρώπων που οφείλεται κυρίως στον άκρατο καταναλωτισμό και τη μαζικοποίηση που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη κοινωνία. Τα "ανθρωπάκια" του Γαΐτη είναι παρόντα σε κηδείες, διαλέξεις, σε ποδοσφαιρικούς αγώνες ως ομοιόμορφα και ανώνυμα πλήθη, εκφράζοντας την υπαρξιακή μοναξιά του σύγχρονου ατόμου.

Χωρίς τίτλο, μικτή τεχνική (υπογραφή καλλιτέχνη κάτω δεξιά)

Στον παραπάνω πίνακα διακρίνονται τα ανθρωπάκια, όπως συνήθως, το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κίνηση, σαν άψυχα, άβουλα αντικείμενα. Είναι κλεισμένα στην μοναξιά τους  και γεμίζουν τον πίνακα από άκρη σε άκρη. Μοιάζει σαν να παρακολουθούν μια τεράστια οθόνη και απλά δέχονται ό,τι τους δείχνει... 

Φοράνε όλοι τα ίδια σακάκια με μικρές παραλλαγές, αλλού καρό, αλλού ριγέ αλλά στην ουσία είναι ίδια και με την ίδια κοψιά. Το ίδιο και τα παπούτσια.

Ο πίνακας είναι απλός και γεωμετρικός. Τα δύο κυρίαρχα συνθετικά στοιχεία του είναι οι διαγώνιες λωρίδες από τα αριστερά προς τα δεξιά και σχηματίζονται από τα κεφάλια και τα καπέλα και οι κάθετες στο κάτω μέρος του πίνακα που σχηματίζονται από τα σώματα. 

Αν το κοιτάξουμε από μακριά θα δούμε ότι μοιάζει με γεωμετρικό σχέδιο όπου η ανθρώπινη φιγούρα χάνεται μέσα στη μάζα και δεν ξεχωρίζει.

• Ποιον τιτλο θα έδινες για τον πίνακα του Γαΐτη;